ВЕЗИЛКА на конференцијата WIDE AcrossEU 2026
Проектот ВЕЗИЛКА учествуваше на конференцијата „Towards Advanced Pathways to Synergies in European R&I“, одржана на 18 септември 2026 година во хибриден формат на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (УКИМ).
Настанот беше организиран во рамките на проектот WIDE AcrossEU од програмата Хоризонт Европа, кој го спроведуваат Универзитетот во Пардубице (координатор), УКИМ, Државниот политехнички универзитет во Житомир, Универзитетот во Лапонија и Универзитетот во Умео. Конференцијата собра претставници на академската заедница, европски и регионални институции, експерти од областа на истражувањето и иновациите, како и претставници на индустријата, кои дискутираа за можностите за европско финансирање на истражувањата и иновациите, синергиите меѓу политиките, градењето капацитети и соработката меѓу индустријата и академската заедница. Програмата вклучуваше пленарна сесија и две панел дискусии. Едната посветена на пристапот до европските фондови, а другата на градењето ефективни партнерства меѓу индустријата и академската заедница.
ВЕЗИЛКА беше претставена од проф. Димитар Трајанов, директор на проектот, кој ја отвори сесијата „Capacity and Competence Pathways“ со презентацијата „Project VEZILKA: Trustworthy AI Across Sectors for Advancing University, Research and Education“.
Проф. Трајанов започна со позиционирање на Северна Македонија во пошироката европска слика: земја која извезува дигитални услуги над просекот на ЕУ, но истовремено располага со само мал дел од нивото на дигитални вештини и инвестиции во истражување во Унијата. Националното учество во европската мрежа на ВИ фабрики има за цел да го намали токму овој јаз.
Потоа тој ја претстави доверливата ВИ не како збир на принципи, туку како инженерска дисциплина. ВИ системите треба да бидат законити, етички и робусни, а тоа мора да се одржува преку документирање, евалуација и јасно определен човечки надзор во текот на целиот животен циклус на системот. Тој објасни зошто оваа дисциплина станува уште поитна додека ВИ преминува од системи што одговараат на прашања кон системи што дејствуваат автономно.
Учеството на ВЕЗИЛКА на оваа конференција ја отсликува амбицијата зад проектот: Северна Македонија која не само што ја користи вештачката интелигенција, туку и ја создава, и ги задржува своите таленти да градат тука.