Нашите цели

Мисијата на ВЕЗИЛКА е да го забрза прифаќањето на доверлива, етичка и
одговорна вештачка интелигенција преку конкретни, применливи решенија со
високо општествено и економско влијание — и да ја позиционира Северна Македонија како регионален
центар за применета вештачка интелигенција, цврсто поврзан со европската истражувачка мрежа.

Стратешки цели

1. Зајакнување на националниот екосистем за ВИ

Поддршка на решенија за вештачка интелигенција низ петте стратешки сектори — здравство, енергетика,
култура и јазик, земјоделство и дигиталната трансформација на
јавниот сектор.

2. Обезбедување услуги за ВИ

Испорака на експертски, советодавни услуги за вештачка интелигенција прилагодени на стартапи, мали и
средни претпријатија и институции од јавниот сектор.

3. Развој и задржување на кадар за ВИ

Градење одржлив извор на експерти за вештачка интелигенција преку образование, практична
обука и вклучување во реални проекти од национално значење.

4. Поддршка на националната политика за ВИ

Помош за владата во креирањето стратегии, политики и законодавство за вештачка интелигенција усогласени со
Законот за вештачка интелигенција на ЕУ (EU AI Act) и Општата регулатива за заштита на податоците (GDPR), придонесувајќи за доверлива вештачка интелигенција во јавниот сектор.

Како изгледа успехот

Успешната имплементација на ВЕЗИЛКА ќе обезбеди мерливи резултати за
националниот екосистем за вештачка интелигенција:

  • Национално интегриран иновациски екосистем за ВИ со активно
    учество од академијата, индустријата и јавната администрација.
  • Редовна употреба на услуги за ВИ од страна на националните стартапи, малите и средните претпријатија и
    субјектите од јавниот сектор низ клучните сектори.
  • Одржлив систем за создавање и развој на кадар за ВИ преку обуки на
    сите нивоа — од основна писменост за вештачка интелигенција до напредно усовршување на истражувачите.
  • Функционална интеграција во екосистемите на EuroHPC и Фарос,
    со учество во заеднички активности, алатки и податочни множества, како и соработка
    со партнерските антени во Србија и Кипар.
  • Конкретен придонес кон националната политика за ВИ и
    законодавните процеси поврзани со вештачката интелигенција.

Петте стратешки сектори

ВЕЗИЛКА создава внимателно одбрани, секторски-специфични „развојни средини“ — секоја со
пристап до специјализирани податочни множества, претходно изградени модели, прилагодени работни процеси и напредни
алатки — за да го забрза напредокот во:

Здравство

Развој на модели за вештачка интелигенција за поддршка на медицинската дијагностика, оптимизација на болничките процеси
и предвидување на оперативните предизвици, со што се подобрува квалитетот на грижата и се овозможува
персонализирана, превентивна медицина.

Енергетика

Градење модели кои ја зголемуваат стабилноста на електричната мрежа заедно
со растот на обновливите извори — со високопрецизно прогнозирање на производството на енергија од сонце и ветер и
интелигентно предвидување на побарувачката, за поефикасно управување со енергетските ресурси.

Култура и јазик

Системско создавање и усовршување на корпуси на македонски јазик за развој на
основен голем јазичен модел (ГЈМ) за македонскиот јазик — кој ќе ги опфати
нашата традиција, култура, историја и законодавство, истовремено одговарајќи на
предизвикот со „ограничени ресурси“ за македонскиот јазик.

Јавна администрација

Користење на вештачката интелигенција за автоматизација и подобрување на јавните услуги — издавање уверенија,
обработка на барања и информирање на граѓаните преку интелигентни асистенти — како и
зголемување на транспарентноста и ефикасноста во управувањето со јавните ресурси,
вклучувајќи ги јавните финансии и јавните набавки.

Земјоделство

Унапредување на паметното земјоделство преку интегрирање на податоци за климата, почвата и приносите, со цел обезбедување
навремени препораки за садење, наводнување и заштита од штетници — зголемувајќи ги
продуктивноста и одржливоста, со особено внимание на малите парцели
кои го карактеризираат македонското земјоделство.

Нашата долгорочна визија

Нашето најпосакувано сценарио е ВЕЗИЛКА да прерасне од проект финансиран од ЕУ во
самоодржлив национален центар за ВИ кој
природно ги обединува академијата, индустријата, стартапите и институциите — препознаен како
дел од европската мрежа на ВИ Фабрики, со сопствени истражувања, модели и
ресурси кои придонесуваат на регионално и европско ниво. Пред сè, наш најголем
успех би бил да ја задржиме и инспирираме младата генерација на талентирани инженери,
истражувачи и иноватори да ја градат својата иднина во Македонија.